Agnes Jongerius – Ambassadeur van Het Festival van het Leren

“Je kunt beter acht keer mislukken dan helemaal niets doen”

“Ja, ik ben een echte mazzelaar”, zegt Agnes Jongerius over de steun die ze van huis uit heeft meegekregen om zich te ontwikkelen. “Ouders zijn vaak de supporters op de eerste rij en als dat niet zo is, dan kunnen goede docenten die rol vervullen.”

Het was een drukke dag voor Jongerius, maar haar humeur heeft er bepaald niet onder te lijden. Ontspannen maakt ze grapjes met haar medewerkers en we lachen om een paar Fokke & Sukke-cartoons die aan het prikbord hangen. De toon wordt echter indringend en bevlogen zodra we het hebben over het belang van leren.

Lol in leren
“Leren staat voor ‘mensen vooruit helpen’, en daaraan kan Het Festival van het Leren een bijdrage leveren. Daarom ben ik met plezier ambassadeur van dit initiatief. Het past bij mij en bij mijn organisatie, de FNV”, vertelt Jongerius. “Mijn moeder was onderwijzeres en vond leren enorm belangrijk. Meestal werkte dat stimulerend, maar soms was het ook lastig. Als ik een acht haalde vroeg ze bijvoorbeeld waarom het geen negen was; ze legde de lat steeds hoger. Ze heeft me echter ook de lol van leren laten zien. Die krijg je op het moment dat je denkt: nú snap ik het! Het gaat dus om iets wat je eerst niet zag en daarna wel. Dan heb je iets opgestoken en dát is leuk.”

Van vlinder tot storm
Haar vader keek heel anders aan tegen het leven. “Die gaf niets om status. Zijn boodschap was: zoek een plek waar je gelukkig bent en probeer iets voor anderen te betekenen. Die gedachte draag ik met me mee.” In haar contacten ziet Jongerius bevlogenheid vaak terug in kleine dingen. “Als ik iemand spreek, komt er bijna altijd wel een moment dat ik een twinkeling in de ogen zie, of dat iemand opeens rechtop gaat zitten. Dan ontstaat er iets, een kleine verandering die vaak grote gevolgen heeft. Als je eenmaal die draai hebt gevonden, dan kan dat tot iets groots leiden. Dan denk ik aan die uitdrukking dat een vlinder een storm in beweging kan zetten. Dat is gewoon waar. Gewoon een bezoekje aan een activiteit tijdens Het Festival van het Leren kan ook zoiets tot stand brengen.”

Iets bereiken
Jongerius kan zich goed voorstellen dat mensen moeite hebben om te gaan leren. “Niet iedereen heeft een supportersteam thuis, of een docent die je weet te raken. Zo’n docent kan cruciaal zijn. Ik had er eentje die me indringend aankeek en vol overtuiging zei: Agnes, jij hébt het. En die docent was zelfs zo goed dat hij dit tegen alle leerlingen zei, maar zonder dat jij dat in de gaten had. Je voelde je dus uniek en kreeg zelfvertrouwen en geloof in je kunnen.” Jongerius maakt een gebaar van aanhalingstekens en vervolgt: “Alleen dan kun je iets bereiken. Voor mij is dat wanneer je een plek in het leven hebt gevonden, waarbij je de teugels stevig vast hebt. En niet een positie in de Quote 500.”

Beter mislukken dan niets doen
“Of ik een voorbeeld ben voor anderen? Ja, ik geloof het wel”, erkent Jongerius. “Vaak spreken vrouwen me aan en het grappige is dat ze dat liever niet in het openbaar doen, maar in de beslotenheid van bijvoorbeeld het damestoilet haha. Meestal komt het gesprek dan op hetzelfde neer: durf te dromen van succes. Gun jezelf de gedachte dat je meer kunt dan je nu doet. Zet je over die angst heen. Stilzitten werkt altijd onbevredigend. Liever tien keer iets doen, waarvan er acht dingen mislukken en twee dingen lukken, dan helemaal niets ondernemen.”

Moeilijke achternaam
Zelf heeft Jongerius geen echte helden. “In mijn wereldbeeld doen juist veel mensen ongezien heldhaftige dingen. Zij zijn voor mij olie in een machine die iets kleins kan omzetten tot een grote ontwikkeling. Bijvoorbeeld die jongen van achttien die hier met een hangend hoofd kwam solliciteren voor een stageplek. Vanwege zijn moeilijke achternaam was hij al tien keer afgewezen. Na vier maanden stage verliet hij ons met rechte rug. Hij werd gezien, erkend en haalde eruit wat erin zit. Dat is nou een groot verhaal voor de samenleving. Of ik denk aan die Turkse jongens in Haarlem die succesvol het vwo doorliepen en nu andere jongeren helpen met hun studie omdat hun ouders dat niet kunnen. Daarvan gaat zó veel energie uit…”

Weerbaarder op de arbeidsmarkt
Ook de FNV heeft volop aandacht voor laagdrempelig leren vertelt Jongerius. “We helpen bij het ontwikkelen van op maat gesneden cursussen voor beroepsgroepen, maar geven ook zelf cursussen, zoals Nederlands op de werkvloer. En we doen aan loopbaanbegeleiding, bijvoorbeeld het leren schrijven van een goed cv. Ook helpen we vrouwen die vastgelopen zijn op weg naar de top. Daarnaast zijn we er voorstander van om opgedane praktijkervaring om te zetten in een diploma. Dat is voor mensen vaak een enorme eyeopener. Zonder school blijk je toch iets te kunnen wat gewaardeerd wordt. Dat maakt iemand weerbaarder op de arbeidsmarkt.”

Tekst: Erik Paulis
Fotografie: Winand Stut